این مطلب را برای انتشار در ولین شماره نشریه محلی قلمدن در بهمن ماه نوشته بودم.  

به سوی فرصت های فرهنگی

 انتشار اولین شماره نشریه محلی قلمدُن پدیده ای خجسته است که حکایت از شروع دوران جدیدی در حیات فرهنگی شهرستان دارد. دورانی که در آن توجه به ظرفیت ها و فرصت های فرهنگی دلیجان اهمیت بیشتری می یابد. برگزاری اولین همایش بزرگداشت مقام علمی علامه سید عبد الهادی دلیجانی (ره) و انتشار کتاب ارزنده حکایت ها و ضرب المثل های دلیجانی از دیگر نشانه های توجه به وجهه فرهنگی شهرستان است.

در طول سه دهه پس از تبدیل شدن دلیجان به واحد سیاسی شهرستان، توسعه صنعتی و رشد اقتصادی عمده توجه مقامات و اهالی شهر را به خود معطوف کرده بوده است . رشد شتابان صنعتی شهر در جای خود مزیت های قابل توجهی را نصیب دلیجان نمود و تولیدات متنوع کارخانجات متعدد آن، نام این شهر کوچک و جوان را در سطح ملی و حتی جهانی مطرح نمود. این شهرستان جوان خیلی زود توانست گوی سبقت را از همسایگان قدیمی ترش برباید و در سایه این اهتمام بخش خصوصی وحمایت مقامات دولتی، دلیجان به رتبه سوم شهرهای صنعتی استان ارتقاء یافت. بله دلیجان از نظر اقتصادی ـ صنعتی و رقم پایین بیکاری یکی از مناطق نمونه کشور محسوب می شود. اما آیا تمام نیاز های اهالی یک شهر در بعد اقتصادی خلاصه می شود؟

 طبیعی است که انسان به عنوان موجودی چند بعدی دارای نیازهای و گرایش های درونی متفاوتی است که به تبع آن، خواستار امکانات و فرصت های متناسب آن می گردد. برخی از صاحبنظرن توسعه با تقسیم بندی نیازهای انسان معتقدند که هر گاه انسان نیاز به امنیت و نیاز به وسایل گذران معیشت را تامین نمود به صورت طبیعی به سمت توجه به نیاز های متعالی تر از جمله خواسته های فرهنگی متمایل می گردد که عدم پاسخ گویی به این نیاز های متعالی تر باعث پیدایش افسردگی و سرخوردگی فردی و نارضایتی و آسیب های اجتماعی میگردد...

به دوستان اهل مطالعه در حوزه فرهنگی و اجتماعی مژده می دهم که سومین شماره مجله تحلیلی راه به همت عده ای از اندیشمندان و جوانان دغدغه مند انقلاب اسلامی منتشر شد.

جهت  دستیابی به شماره جدید این مجله و یا اشتراک سالیانه آن به سایت مجله راه مراجعه کنید. 

جای خالی نظارت

در آخرین روزهای عمر مجلس هفتم بالاخره بعد از مدت ها انتظار گزارش هیأت تحقیق و تفحص از قوه قضائیه کشور که اولین گزارش از این قوه نیز محسوب می گردید در صحن علنی مجلس قرائت شد.

محتوای گزارش مجلس حاوی نکات تأمل برانگیز و تأسف انگیزی بود .  ماجرای بعدی در مورد این قضیه یعنی سخنرانی های جنجالی و پر سر وصدای شخصی به نام پالیزدار  باعث لوث شدن و تحت الشعاع قرار گرفتن اصل گزارش هیأت تحقیق و تفحص گردید  ولی صرف نظر از این موضوع، گزارش تحقیق و تفحص بار دیگر اهمیت موضوع نادیده ماندۀ نظارت را در کشور باز گوشزد کرد.

واقعاً جای تأسف است که اصل نظارت این گونه در کشور کم اهمیت انگاشته می شود و گزارشی از کی از قوای سه گانه کشور باید در آخرین روزهای مجلس و آن هم به ضرب و زور رئیس مجلس تنها خوانده شود. پیگیری مواردذکر شده در گزارش آیا از سوی مجلس جدید انجام می گیرد یا نه ؟ خدا می داند.

متأسفانه باید گفت که در امر بسیار مهم نظارت که ربط معناداری نیز با مفهوم سیاسی کارآمدی دولت دارد کاستی های بسیار زیادی وجود دارد. و خیلی از کشورها در این موضوع مهم از ما جلوتر هستند. به گزارشات مجازات دولتمردان و یا استعفای مقامات عالی رتبه در کشور های چین کره جنوبی و... نگاه کنید . و یا رتبه ایران را در لیست سازمان شفاف سازی ببینید.

متأسفانه یکی از دلایل روان شناختی رواج سریع شایعه ها در بین توده مردم این موضوع است که امر نظارت در کشور کارایی لازم را ندارد. یا نظارتی اعمال نمی گردد و یا نتایج حاصل از نظارت های عادی و یا فوق العاده نتیجه ملموس و عینی به خود نمی گیرند. اذهان ما به سختی مقام مسؤولی را به یاد می آورد که بر اثر بی کفایتی برآمده از یک گزارش استعفا داده باشد. مقام هر ارگان آموخته است که در مورد اشتباهات رسوایی ها و یا کم کاری های زیر مجموعه خود دست به فرافکنی زده  گناه را به جای دیگر حواله داده و از خود سلب مسؤولیت نمایید.

آیا ما هیچ گاه نامه های حکومتی حضرت امیر المؤمنین به والیان دولتش را خوانده ایم . آیا بارها به این عبارت در نهج البلاغه برنخورده اید که " به من خبر داده اند یا شنیده ام که در ناحیه تحت امر تو فلان خلاف از سوی تو یا فلان کارگزار حکومت رخ داده است". لحن قاطع و صریح حضرت را در این نامه ها مجدد بررسی کنید. چگونه امام علیه السلام دستور به توقف تخلف و مجازات و حتی رسوا ساختن فردخاطی می دهند. آیا این همان امیر المؤمنینی نیست که ما دائم عباد تها شجاعت ها و یتیم نوازی های او برجسته می کنیم . آیا این قاطعیت و خشم امام چیزی را به ما در این زمانه یادآور نمی شود؟

 راه دور نرویم بیش از هشت سال است از پیام مهم رهبر انقلاب به سران سه قوه در مورد مبارزه قاطع با تبعیض ها و مفاسد اقتصادی می گذرد اما به نظر می رسد در عمل به جای اقدام قاطع در شأن لحن فرمان مورد اشاره سیر کار بیشتر به تبیین های نظری حول این موضوع نخ نما که :" ما باید راههای ایجاد فساد را شناسایی و مسدود سازیم " گذشته است.

دولت جمهوری اسلامی که پس از یکی از کم نظیر ترین انقلاب های مردمی در این کشور کهن و مذهبی مستقر شد مشکل اصلی اش در مبانی نظری و اعتقادی اش نیست که ما از شبهه افکنی مخالفان دولت دینی در هراس باشیم . مشکل اصلی جمهوری اسلامی در حوزه عمل است نه در حوزه نظر . ما در  اقدام های خود دچار کاهلی هستیم و در شأن یک دولت برآمده از انقلاب اسلامی عمل نکرده ایم.

فراموش نکنیم که بنا به گفته بزرگی :

  ما برای اقدام آفریده شده ایم

در پی اظهار محبت برخی از دوستان وبلاگ نویس به اطلاع خوانندگان محترم می رسانم که نقل مطالب وبلاگ (تارنگار) بیان همراه با امانت داری و ذکر منبع در سایر وبلاگ ها بدون اشکال است.

إن شاء الله  تلاش های دوستان وبلاگ نویس در پرداختن به نقاط قوت و ضعف شهر و حتی کشورعزیزمان مثمر ثمر بوده و باعث افزایش آگاهی و حساسیت شهروندان نسبت به ارزش هویت ملی و محلی شان گردد.

موفق باشید. 

۲ـ مشکلات اجتماعی :

دلیجان در طی سال های پس از انقلاب علاوه بر رشد طبیعی جمعیت بومی شاهدمواجه با روند فزاینده مهاجر پذیری بود. مهاجرانی که از مناطق اطراف و حتی شهر های دور و مرزی به سودای کار و درآمد جلای وطن کرده و و به صورت انفرادی و یا با خانواده در این شهر کوچک ولی در حال رشد سکونت می ورزیدند.

 رشد بادکنکی شهر آنچنان شتابان بوده است که زمین های بیابانی اطراف که روزگاری محل بازی های کودکانه ما و یا محل انباشت زباله های شهر بود اکنون به قطب های عمده سکونت اهالی تبدیل شده است.اما مسأله اینجاست که هرچند جمعیت شهر نسبت به سه دهه ی قبل سه یا چهار برابر شده است اما امکانات رفاهی شهرستان نظیرمکا نهای فرهنگی،  ورزشی، تفریحی ، بهداشتی و درمانی و...  متناسب با این صعود جمعیتی رشد و تحول نداشته است.

بله تا دلتان بخواهد با تشویق و حمایت مسوؤلان شهر بنگاههای کوچک و بزرگ صنعتی در اطراف شهر قارچ گونه علم شدند و بازار جذابی برای مهاجران جویای کار شدند. اما در همین شهر دریغ از  مراکز فرهنگی فعال و توانمند که نیاز های فرهنگی نسل متراکم جوان شهر را پاسخگو باشد و تقویت کننده هویت اسلامی آنها باشد.

امکانات ورزشی و تفریحی سالم این شهر صنعتی به هیچ عنوان جوابگوی اوقات فراغت روزانه و یا فصلی مردم و به ویژه جوانان شهر نیست و کمبود این امکانات آنها را به پرسه زنی و علافی در خیابان طالقانی و یا صرف وقت خود در کلوپ های بازی های رایانه ای کشانده است. انشاء الله در جای دیگر به آسیب های وحشت بار این کلوپ ها خواهم پرداخت ولی عجالتا بدانید که آثار مخرب روانی این اماکن و بازی ها براساس تحقیقات روان شناسی کمتر از اثر اعتیاد به مواد مخدر برای نسل جوان نیست.

امکانات درمانی شهر نیز به همین سیاق است . تنها بیمارستان شهر فاقد امکانات پیشرفته درمانی و جامعه پزشکان متخصص است و اکثر بیماران خود را به شهر های اطراف حواله می کند.

حکایت توسعه تقلیدی در این شهر همانند حکایت انسانی است که دستان و بازوان نیرومند، و سینه ای فراخ و شانه هایی ستبر داشته باشد ولی پاهایی معیوب و ضعیف . بله  پاهای امکانات رفاهی این شهر ناتوان از تحمل تنه سنگین جمعیت شهر است و به ناچار تلو تلو می خورد.

این قصه سر دراز دارد...

ادامه دارد. 

---

به تمام دوستان و خوانندگان محترم که به تحلیل های انقلابی و عدالتخواهانه در حوزه فرهنگ و اجتماع علاقه مند هستند توصیه می کنم از اشتراک و مطالعه مطالب مجله راه ( هیأت تحریریه دوره چهارم مجله سوره)  غفلت نکنند.

یکی از ضعف های گریبانگیر نیروهای انقلاب اسلامی کمبود مطالعه و فقر تحلیل های متناسب با مبانی عدالتخواهانه انقلاب اسلامی است . به نظر بنده که مطالب این نشریه را در سی شماره قبلی آن(سوره)  دنبال می کردم موضوعات این نشریه (ماهنامه راه) این کمبود را تا حد خوبی رفع می کند . با اشتراک این مجله نیروهای فرهنگی انقلاب اسلامی را در این ماهنامه که فاقد حمایت مستقیم دولتی نیز هست یاریگر باشید.در ضمن بنده ۴-۵ نسخه از اولین شماره ( اسفند۸۶ ) راه را دارم که بچه های دلیجان اگر مشتاق باشند تقدیم می کنم.  

 پیوند به وبلاگ نشریه راه :                www.rahmag.blogfa.com   

چند روز پیش دکترآریانپور کاشانی فرهنگ نویس معروف کشور به دعوت دانشگاه پیام نور دلیجان به دلیجان  آمده بودند و سخنرانی جالبی داشتند. وی در مورد راههای حفظ زبان فارسی در مقابل هجوم کلمات غربی سخن گفتند و برضرورت معادل سازی در زبان فارسی و ارائه  واژه های جایگزین که کوتاه و کم سیلاب و با تلفظ آسان باشند تأکید داشتند.

یکی از نکاتی که ایشان اشاره نمود لزوم استفاده از گویش های محلی ایران برای کمک به زبان رسمی فارس در جهت معادل سازی بود .یعنی می توان از کلمات ٬ اصطلاحات  پیشوند ها ٬پسوند ها و دستور زبان گویش های متنوع کشوربرای معادل سازسی در مقابل واژگان بیگانه استفاده نمود

 دوستان دلیجانی! گویش دلیجانی به عنوان یکی ازشاخه های زبان کهن فارسی پهلوی در حال زوال است . من خود اصالتا دلیجانی نیستم ولی به عنوان یک بزرگ شده این شهر به خوبی می بینم که دیگر کودکان این شهر برخلاف کودکان بیست ـ سی سال قبل هیچ ارتباط و آشنایی با گویش دلیگونی ندارند. این یک فاجعه فرهنگی است که لطمه شدیدی اول به هویت فرهنگی این شهر و بعد به غنای زبان فارسی وارد می کند.

بله زبان فارسی همانند ساختمان چهل ستونی است که ستون های کلفت و نازکی استحکام  آن را حفظ کرد اند . اگر قرار باشد که گویش های محلی ایران به تدریج بر اثر غفلت و بی توجهی فرهنگی همه ما فراموش شوند این ستون ها به تدریج از زیر ساختمان زبان فارسی فرو می ریزند و غنای  پشت جبهه فارسی دری شدیدا آسیب می بیند.  

صنعتی شدن دلیجان به چه قیمتی؟  (۲)

به صورت اجمال می توان آثار و نتایج سوء عدم جامع نگری در صنعتی شدن شهرستان را در موضوعات زیر دسته بندی کرد :

1.آثار سوء زیست محیطی و بهداشتی :

شهر دلیجان به عنوان یک منطقه خشک و نیمه خشک از اطراف تحت محاصره انواع واحد های صنعتی آلاینده به ویژه کارخانه های تولید کننده پوشش های رطوبتی (ایزوگام ) و واحدهای تولید کننده مواد شیمیایی قرار گرفته است . دود، گاز و غبار سمی خروجی از این واحد های تولیدی که به بیش از 80 کارخانه بزرگ و کوچک بالغ می شوند، اکنون هوای این شهر کوچک را آلوده کرده است . آین آلودگی به حدی است که پزشکان ساکن شهر و سازمان حفاظت محیط زیست استان در مورد خطر شیوع بیماری های تنفسی از جمله آسم در بین شهروندان دلیجانی هشدار داده اند.

توجه شما را به گزارش مندرج در روزنامه ایران در 15 فروردین 1387 (صفحه ایران زمین)جلـب می کنم :

                                                                                   روزنامه ایران 15/1/87

صنعتی شدن دلیجان به چه قیمتی ؟  (۱)

 اکنون بیش از دو دهه ازآغاز دوره شتابان راه اندازی بنگاههای تولیدی و صنعتی بزرگ و کوچک در شهر کوچک مان دلیجان می گذرد. این روند که با حمایت پیاپی مقامات شهر نیز همواره همراه بوده است ، شرایط ویژه ای را برای این منطقه پس از انقلاب ابجاد کرد و دلیجان را از یک شهر باجمعیت کمتر از ده هزار نفر ظرف چند سال به یکی از قطب های عمده مهاجر پذیری کشور  تبدیل نمود.

بنده به عنوان یکی از اهالی این شهر هرگز مخالف احداث واحد های صنعتی در شهر خودم که مزیت های قابل توجهی داشته است نیستم اما آنچه که مرابه عنوان یک فرد تحصیل کرده نگران کرده است عدم حضور یک سیاستگذاری  کلان نگر و جامع در پیگیری  این روند شتابان بوده است.

صنعتی شدن دلیجان آمار بیکاری را در این شهر در طی این سالها همواره در سطح پایینی نگه داشته است و انگار این مزیت که اکثر مناطق محروم از آن هستند چشم مسؤولان شهر را نسبت به آثار سوءی که روند مذکور بر این شهر از ابعاد مختلف تحمیل کرده است، بسته است.

به نظر اینجانب، هیجان زدگی مقامات در طی این دو دهه نسبت به عنوان کردن این شهر کوچک به عنوان « شهر صنعت و سازندگی»  مانع  از آن شده است که نسبت به پیشگیری از تحمیل شدن تبعات سوء صنعتی شدن که یک امر تجربه شده در دنیا در طی دویست سال اخیر است ، اقدامات مؤثری انجام بدهند.

ادامه دارد ....